Kōdaiji 高台寺 maki-e natsume Tasaki Shōichirō 田崎昭一郎
Kōdaiji 高台寺 maki-e natsume Tasaki Shōichirō 田崎昭一郎
Kan beschikbaarheid voor afhalen niet laden
In 1606 liet Nene, de vrouw van de grote veldheer Toyotomi Hideyoshi, in Kyoto een tempel bouwen ter nagedachtenis aan haar man. De Kōdaiji (高台寺) tempel ligt verscholen in de heuvels van Higashiyama, een plek van stille rouw en grote schoonheid. De meesters die voor die tempel werkten ontwikkelden een lakstijl die zijn naam zou dragen: goud op diep zwart urushi, asymmetrische composities, verfijning als vorm van herinnering. Vier eeuwen later wordt die traditie nog steeds doorgegeven en deze natsume is daar een stille drager van.
Motief
Het decor is uitgevoerd in fijne maki-e techniek (蒔絵), waarbij goudpoeder laag voor laag in de nog natte urushi wordt opgebouwd. De chrysanten zijn weergegeven met heldere, strakke lijnen, terwijl de paulowniabladeren subtiele textuurdetails tonen die zichtbaar worden afhankelijk van de lichtinval. Tegen de diepe zwarte lak ontstaat een krachtig contrast tussen eenvoud en luxe, een karakteristiek kenmerk van hoogwaardige theeceremonie-objecten.
Het motief combineert twee van de meest prestigieuze symbolen uit de Japanse hof- en kunsttraditie. De chrysant verwijst naar elegantie, duurzaamheid en de keizerlijke cultuur van Japan. De paulownia, als goshichi-kiri (五七桐) het familiewapen van de Toyotomi-clan en later ook een staatssymbool, draagt een historisch gewicht dat het object verbindt aan de gouden periode van de Momoyama-esthetiek.
Kōdaiji
De verwijzing naar Kōdaiji gaat terug op Toyotomi Hideyoshi (豊臣秀吉, 1537–1598), de militaire leider die Japan aan het einde van de Sengoku-periode grotendeels wist te verenigen. Zijn hofcultuur stond bekend om grote verfijning en een diepe verbondenheid met de theeceremonie. Onder invloed van theemeester Sen no Rikyū ontwikkelde zich een esthetiek waarin luxe materialen werden gecombineerd met verstilling en subtiele schoonheid.
Rond de Kōdaiji-tempel (高台寺) ontstond een bijzondere stijl van lakwerk: Kōdaiji maki-e. Deze stijl kenmerkt zich door verfijnde gouddecoraties, elegante asymmetrische composities, diepe zwarte urushi en motieven geïnspireerd door natuur, poëzie en aristocratische symboliek. Binnen de theeceremonie werd Kōdaiji-lakwerk gewaardeerd om de combinatie van rijke materialen en ingetogen harmonie.
Objectgegevens
- Maker : Tasaki Shōichirō (田崎昭一郎)
- Leermeester : Ichigo Icchō (一后一兆, 1898–1991)
- Stijl : Kōdaiji maki-e (高台寺蒔絵)
- Techniek : Maki-e (蒔絵)
- Decor : Chrysant en paulownia (kiku & kiri)
- Materiaal : Hout met urushi lak
- Hoogte : 7cm
- Breedte : 7 cm
- Herkomst Wajima, Japan
- Periode : Shōwa / vroege Heisei
- Conditie : Zeer goede vintage conditie
Tomobako en signatuur
De originele tomobako draagt de inscriptie: 高台寺蒔絵 棗 東 — Kōdaiji maki-e natsume Higashi (Kōdaiji maki-e natsume, aangeduid als "Oost") De aanduiding "Higashi" (東, oost) verwijst vermoedelijk naar een specifieke variant of positionering binnen de Kōdaiji-traditie. Het object wordt vergezeld door originele Japanse atelierdocumentatie waarin tentoonstellingen, artistieke registraties en biografische informatie over de maker worden vermeld, een bijzonder detail dat zelden bij dit type object bewaard blijft.
Tasaki Shōichirō
Tasaki Shōichirō (田崎昭一郎) was een Japanse lakkunstenaar uit Wajima, Ishikawa Prefecture, een regio die internationaal bekendstaat als één van de belangrijkste centra van hoogwaardig Japans urushi-lakwerk. Hij werd opgeleid onder de gerenommeerde meester Ichigo Icchō (一后一兆, 1898–1991), een van de vooraanstaande maki-e kunstenaars van de 20e eeuw wiens werk onder meer werd geselecteerd voor de Nitten en die door Wajima werd benoemd tot ereburger.
Vanuit deze traditionele meester-leerlinglijn ontwikkelde Tasaki zich tot een erkend kunstenaar. Volgens de bijbehorende atelierdocumentatie exposeerde hij onder meer op de Nitten (日展) en andere nationale Japanse kunst- en crafttentoonstellingen. Daarnaast was hij lid van de Nichikōbikai (日工美会) en betrokken bij het Wajima Lacquer Art Technical Training Institute, waar hij bijdroeg aan de opleiding van nieuwe generaties lakkunstenaars.
Het atelier van Tasaki Shōichirō
Het atelier van Tasaki Shōichirō bestaat tot op de dag van vandaag als documentatie- en galerieatelier van zijn werk. Het bewaart zijn artistieke nalatenschap in de vorm van registraties, tentoonstellingsdocumentatie en biografische archieven. Het is aan dit atelier dat de shiori bij dit object ontleend is: het informatiebladje dat de herkomst, de kunstenaar en de betekenis van het stuk toelicht. Een detail dat bij de meeste theeceremonie-objecten verloren gaat, maar hier bewaard is gebleven.
Bezoek de tempel Kōdaiji
Wie de tempel zelf wil bezoeken doet dat bij voorkeur na zonsondergang. Kōdaiji, letterlijke "Hoge terras tempel", is uitgegroeid tot een van de meest iconische avondattracties van de stad. Drie keer per jaar, in het voorjaar, de zomer en de herfst, worden de tuinen en historische gebouwen verlicht in een samenspel van traditionele architectuur en modern licht. Het hoogtepunt is een projection mapping show waarbij de steentuinen en hoofdgebouwen van de tempel als canvas dienen voor een lichtspektakel. De plek waar Nene rouwde om Hideyoshi wordt zo ieder seizoen opnieuw betoverd.
