Japanse natsume Chiku maki-e 竹蒔絵 Kōgetsu

Deze bijzondere natsume  is gemaakt door lakkunstenaar Kōgetsu (江月). Het stuk heeft een geschreven goedkeuring (kakitsuke) in het deksel van de tomobako van Fujii Kaidō, de 515e abt van de Daitoku-ji tempel in Kyoto, een van de meest gezaghebbende namen in de Japanse theeceremonie-wereld.

Motief

Op de diepzwarte lakgrond zijn in verfijnd gouden en zilveren maki-e de takken en bladeren van bamboe aangebracht, dicht en levensecht, alsof de wind er doorheen waait. De lijnen zijn uiterst fijn en tonen een meesterhand: dunne scheuten wisselen af met volle bladeren die in alle richtingen uitwaaieren.

Symboliek

Bamboe is in de Japanse cultuur een van de drie "wintervrienden" (歳寒三友, saikansanyū), naast den en pruim. Het staat voor kracht, soepelheid en veerkracht: bamboe buigt in de storm maar breekt niet. In de theeceremonie symboliseert bamboe bescheidenheid en beheersing, precies de kwaliteiten die de meester van wabi-cha nastreeft.

De kakitsuke van Fujii Kaidō

Een 書付 (kakitsuke) is een handgeschreven inscriptie door een gezaghebbende theemeester of tempelabt op de tomobako, waarmee hij het object officieel als uitstekend erkent. Fujii Kaidō (藤井誡堂, 1898–1984) was de 515e abt van Daitoku-ji, historisch gezien het spirituele hart van de Japanse theeceremonie en tevens hoofdpriester van het Sangenin subtemple.

Na de Tweede Wereldoorlog speelde hij een sleutelrol in de wederopbouw van Daitoku-ji en begeleidde hij Kyoto-pottenbakkers bij de heropleving van historische keramiekstijlen. Hij vervaardigde zelf theekommen, theescheppen en kalligrafiewerken, en gold als een van de meest geliefde en gezaghebbende abten in de wereld van de theeceremonie. Zijn kakitsuke werd niet routinematig gegeven, hij beoordeelde elk object vanuit echte kennis en diep begrip. Wie zijn naam op een tomobako ziet, weet dat het stuk de toets der kritiek heeft doorstaan.

Objectgegevens

• Maker: Kōgetsu (江月) — maki-e-kunstenaar
• Titel: Chiku maki-e Ōnatsume (竹蒔絵大棗)
• Techniek: Gouden en zilveren maki-e op zwart urushi-lak
• Materiaal: Lakhout (urushi)
• Diameter: ≈ 7,2 cm
• Hoogte: ≈ 7,3 cm
• Staat: Zeer goed
• Accessoires: Originele tomobako met zegel van Kōgetsu, 書付
• Deksel : Rode kao
  • 造 (tsukuru) — "gemaakt door"
  • 江 (kō) — eerste karakter van Kōgetsu
    
• Kakitsuke :
  • 大徳寺 Daitoku-ji tempel
  • 五百十五世 de 515e generatie/abt
  • 黒巖 (Kokugan) en 誡堂 (Kaidō)
• Accessoires: doek kalebas-embleem met 江月 tekens

Signatuur en maker

Het zegel op de tomobako en het bijgevoegde doek tonen het karakteristieke kalebas-embleem (瓢箪) met daarin de tekens 江月, het persoonlijke zegel van Kōgetsu. De naam 江月 betekent letterlijk riviermaanlicht. Dit keert subtiel terug in het werk: temidden van de gouden bamboebladen zijn enkele bladeren bewust in zilver uitgevoerd, het maanlicht dat 's nachts over de takken glijdt.